So sánh cm tháng 2 và tháng 10 nga


So SánhSo sánh

1. Cách mạng tháng 2

[CHUẨN NHẤT] So sánh cách mạng tháng 2 và tháng 10 NgaSự đàn áp đẫm máu của Sa hoàng đối với các phong trào đấu tranh đã dẫn tớicuộc Cách mạng Tháng Hai và lịch sử nước Nga đã chính thức sang trang mới. Ảnh: RIA Novosti.

Cách mạng tháng Haiđược biết tới trong nền sử học Xô viết như làCách mạng tư sản tháng Hai( February Bourgeois Democratic Revolution) và thỉnh thoảng được gọi làCách mạng tháng Ba, là một trong hai cuộc cách mạng đã diễn ra trong nước Nga trong năm 1917. Là cuộc cách mạng lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế của Nga hoàng Nikolai và vương triều Romanov trị vì hơn 300 năm ở nước Nga.

Những sự kiện của cuộc cách mạng đã diễn ra trong và gần Petrograd (hiện nay -Saint Petersburg), sau là thủ đô của Nga, nơi tồn tại lâu đời sự bất mãn với nền quân chủ đã bùng nổ thành những cuộc biểu tình rộng lớn chống lại chế độ phân phối lương thực vào ngày 23 tháng 2 Lịch Julian (tức ngày 8 tháng 3). Những hoạt động cách mạng đã kéo dài khoảng 8 ngày, bao gồm những đám đông biểu tình và bạo lực vũ trang đã đụng độ với cảnh sát và hiến binh, những lực lượng trung thành cuối cùng của nền quân chủ Nga. Vào ngày 12 tháng 3 lực lượng quân đội phản loạn Nga đã đứng về phe những nhà cách mạng. Ba ngày sau Sa hoàng Nicholas II thoái vị, kết thúc sự thống trị triều Romanov và Đế chế Nga. Chính phủ lâm thời của Vương công Geogry Lvov đã thay thế Hội đồng bộ trưởng Nga.

Cuộc cách mạng dường như nổ ra mà không có lãnh đạo thực sự hoặc kế hoạch chính thức. Một số vấn đề xã hội và kinh tế của Nga đã trở nên tệ hơn, những thứ đã trở nên trầm trọng hơn sau khi bắt đầu Thế chiến I trong năm 1914. Đơn vị đồn trú của thành phố gồm những binh lính bất mãn đã gia nhập những người chống chính phủ vì bánh mì, chủ yếu là phụ nữ xếp hàng chờ lấy bánh mí miễn phí, và công nhân công nghiệp đình công biểu tình trên đường. Nhiều binh lính đào ngũ, thành phố rơi vào tình trạng hỗn loạn dẫn tới sự lật đổSa hoàng. Trên 1300 người đã bị chết trong suốt những cuộc biểu tình tháng 3 năm 1917. Chế độ Sa hoàng đã sụp đổ dưới gánh nặng của Chiến tranh thế giới thứ I. Điều này mở đường cho những người Bolshevik chiếm chính quyền bằng cuộcCách mạng Tháng Mười.

a. Nguyên nhân

Một số nhân tố đã góp phần tới Cách mạng tháng Hai bao gồm ngắn và dài hạn. Những nhà sử học bất đồng trên những nguyên nhân chính mà đã góp phần dẫn tới cuộc cách mạng. Những nhà sử học tự do nhấn mạnh sự hỗn loạn đã gây nên cuộc đấu tranh, trong khi những người theo chủ nghĩa Marx nhấn mạnh sự không tránh khỏi được sự thay đổi. Alexander Rabinowitch tóm tắt những nguyên nhân dài hạn và ngắn hạn:

"Cuộc cách mạng tháng Hai 1917...đã nảy sinh từ chính trị và kinh tế trước thời chiến không thể tránh được, công nghệ kém phát triển, và nền tảng xã hội chia cắt, gắn liền với quản lí yếu kém của nỗ lực chiến tranh, tiếp tục quân sự thất bại, nền kinh tế quốc nội sụp đổ và những tai tiếng khác thường xung quanh nền quân chủ"

b. Diễn biến

ĐảngBolshevikdoVladimir Ilyich Leninlãnh đạo nhân thời cơ đó đã tổ chức những cuộcbiểu tìnhlớn chống chiến tranh vàbãi côngtập thể. Ngày9 tháng 1năm1917(22 tháng 1 theo Công Lịch), trong lễ kỷ niệm "Ngày chủ nhật đẫm máu" ởPetrogradđã xảy ra một cuộc biểu tình lớn chống chiến tranh. Cuộc biểu tình lan rộng sangMoskva,Bakuvà nhiều thành phố khác.

Phong trào cách mạng sôi nổi nhất là ở thành phố Petrograd. Ngày18 tháng 2(3 tháng 3 theo Công Lịch), 30.000công nhânđình công và ngày này trở thành ngày mở đầu cho Cách mạng tháng Hai. Ngày 23 tháng 2 (8 tháng 3) nhânNgày Quốc tế Phụ nữ, 90.000 nữ công nhân của 50xí nghiệpở Petrograd tham gia biểu tình chống chiến tranh. Cuộc bãi công nhanh chóng chuyển sangtổng bãi côngchính trị. Ngày24 tháng 2bãi công lan rộng khắp thành phố, lôi cuốn 20 vạn công nhân tham gia.

Ngày25 tháng 2(10 tháng 3), đảng Bolshevik quyết định chuyển sang tổng bãi công chính trị toàn thành phố và các cuộc xung đột giữa những người biểu tình và cảnh sát đã diễn ra. Ngày 26 tháng 2 (11 tháng 3), theo lời kêu gọi của đảng Bolshevik, công nhân chuyển từ tổng bãi công chính trị sang khởi nghĩa vũ trang bằng cách tước vũ khí củacảnh sát. Công nhân còn kêu gọi binh lính đứng về cách mạng lật đổ Nga hoàng. Đến buổi chiều, nhiều nơi quân đội đã đứng về phía nhân dân, nổ súng bắn vào cảnh sát.

Ngày 27 tháng 2 (12 tháng 3), cuộc khởi nghĩa lan ra khắp thành phố. Triều đình Nga hoàng phải huy động 60.000 binh lính từ mặt trận trở về đàn áp phong trào tuy nhiên binh lính được nhân dân vận động đã bắn vào cảnh sát, bắt các bộ trưởng và tướng của Sa hoàng. Sa hoàng Nikolai II thoái vị vàđế quốc Ngacáo chung (1917).

c. Kết quả

Trong thời gian khởi nghĩa, theo lời kêu gọi củađảng Bolshevik, công nhân và binh lính đã tiến hành thành lập cácSovietđại biểu cho mình. Chiều ngày27 tháng 2, hội nghị các Soviet toànPetrogradđã họp và bầu ra lãnh đạo thống nhất Soviet đại biểu công nhân và binh lính Petrograd. Ngay sau khiđế quốc Ngacáo chung, Soviet đại biểu công nhân và binh lính Petrograd đã đứng ra điều hành mọi công việc của nhà nước. Phái Menshevik đang chiếm đa số trong các Soviet, đặc biệt là Soviet Petrograd và các đảng phái khác như đảng Xã hội Cách mạng quyết định thành lập chính quyền trung ương. Ngày2 tháng 3(15-3), chính phủ lâm thời được thành lập do huân tướcGeorgy Lvovlàmthủ tướng. Chế độ Nga Hoàng sụp đổ, nước Nga xuất hiện chính phủ lâm thời và các Soviet bao gồm đại biểu công nhân và binh lính. Người Bolshevik gọi chính phủ lâm thời là chính phủ tư sản tuy nhiên chính phủ này do các đảng cánh tả như Menshevik, Xã hội Cách mạng hợp tác với các đảng cánh hữu theo các ý thức hệ khác nhưchủ nghĩa tự do,chủ nghĩa lập hiếnthành lập nên.

Theo những người Bolshevik, cách mạng Tháng Hai về tính chất là cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới vì lãnh đạo cuộc cách mạng làgiai cấp vô sảnvà hướng đi lên của cuộc cách mạng là xây dựngchế độ xã hội chủ nghĩachứ không phảichế độ tư bản chủ nghĩa. Từ cuộc cách mạng này có hai chính quyền được thành lập là chính phủ tư sản lâm thời và chính quyền Soviet. Tuy lúc này phái Menshevik đang chiếm đa số trong các Soviet còn người Bolshevik chỉ là thiểu số, nhưng tương quan sẽ nhanh chóng thay đổi khi quần chúng ngày càng quay sang ủng hộ những người Bolshevik. Cuộc cách mạng tháng hai đã lật đổ chế độ phong kiến, tạo điều kiện cho người Bolshevik chiếm chính quyền bằng cuộc Cách mạng Tháng Mười.

Hoàn thành bảng so sánh về hai cuộc cách mạng ở Nga năm 1917

Cách mạng tháng 2 Nga

Cách mạng tháng hai được còn được giới sử học Xô Viết nhận định là cách mạng tư sản tháng hai. Qua cuộc mạng đã lật đổ chế độ chuyên chế của Nga hoàng Nikolai và vương triều Roman đã thống trị nước Nga hơn 300 năm.

Hoàn cảnh lịch sử

Hầu hết những sự kiện của thời điểm này đều diễn ra tại Petrograd nay là Saint Petersburg. Chính nơi đây từ lâu đã có sự bất mãn với nền quân chủ. Đến ngày 23 tháng 2 đã dần bùng nổ thành cuộc biểu tình rộng lớn chống lại chế độ phân phối lương thực.

Trong 8 ngày những hoạt động Cách mạng đã được diễn ra với sự tham gia của đám đông biểu tình. Sau đó đã có bạo lực vũ trang và những vụ đụng độ giữa cảnh sát với hiến binh.

cách mạng tháng 2 ngaCách mạng tháng 2 nhanh chóng thành công chỉ trong vài chục ngày

Đây chính là hai lực lượng trung thành cuối cùng với nền quân chủ Nga. Kéo dài đến ngày 12 tháng 3, lực lượng quân đội phản loạn của Nga đã ngả về phe Cách mạng.

Sau đó ba ngày, Sa hoàng Nicholas II đứng lên thoái vị đã kết thúc sự thống trị của vương triều Romanov trong nhiều năm. Khi ấy, chính phủ lâm thời do vương công Geogry Lvov đã ra mặt thay thế cho hội đồng bộ trưởng Nga.

Nguyên nhân nảy sinh

Một số nhân tố khách quan tạo thành ra Cách mạng tháng Hai có cả ngắn hạn và dài hạn. Nhưng nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng nổ đó hiện vẫn đang khiến nhiều nhà sử học bất đồng. Họ nhấn mạnh sự hỗn loạn đã gây ra cuộc đấu tranh như thế. Còn những người theo chủ nghĩa Mác lại cho rằng điều này là không thể tránh khỏi do yếu tố thời cuộc.

Tuy nhiên, Alexander Rabinowitch thì đã chỉ ra nguyên nhân ngắn hạn và dài hạn như sau:

– Nguyên nhân ngắn hạn: Cuộc Cách mạng tháng hai nảy sinh từ chính trị và kinh tế không thể tránh khỏi. Nền công nghệ kém phát triển cùng nền tảng xã hội chia cắt. Hơn nữa yếu tố gắn liền chính là sự quản lý yếu kém trong nỗ lực của chiến tranh.

cách mạng tháng 2 1917 ở ngaCó sự tham gia của đủ mọi tầng lớp nhân dân

– Nguyên nhân dài hạn: Do những thất bại của quân sự kéo dài dẫn đến nền kinh tế quốc nội sụp đổ. Những tai tiếng khác thường xoay quanh nền quân chủ thối nát khiến quần chúng nổi dậy.

Diễn biến cách mạng tháng Hai

Trước khi đi vào so sánh cách mạng tháng 2 và tháng 10 Nga thì cần tìm hiểu diễn biến xoay quanh nó.

– Đảng Bolshevik được lãnh đạo bởi Vladimir Ilyich Lenin tận dụng thời cơ để tổ chức biểu tình. Đây là cuộc biểu tình lớn để chống chiến tranh và bãi công tập thể nổ ra. Theo đóm trong ngày kỷ niệm lễ “Ngày chủ nhật đẫm máu” một cuộc biểu tình diễn ra tại Petrograd. Sau đó lan rộng đến Moskva, Baku và nhiều nơi khác.

– Phong trào sôi nổi nhất tại Petrograd với 30.000 nhân công đình công vào ngày 18 tháng hai. Đến ngày 23 tháng 2 lại có đến 90000 nữ công nhân của 50 xí nghiệp tham gia biểu tình. Từ đó cuộc bãi công nhanh chóng chuyển sang hình thức tổng bãi công chính trị. Sang ngày 24 tháng 2, bãi công đã lan rộng khắp thành phố và lôi kéo thê, 20 vạn công nhân.

– Ngày 25 tháng 2, đảng Bolshevik đã chuyển sang tổng bãi công chính trị trên toàn thành phố. Bên cạnh đó đã xảy ra các cuộc xung đột giữa người biểu tình và cảnh sát.

cách mạng tháng 2 nga mang tính chấtĐược sự định hướng của lãnh tụ vĩ đại của Nga

– Ngày 26 tháng 2 theo lời kêu gọi những người công nhân chuyển từ tổng bãi công sang khởi nghĩa vũ trang. Họ đã tước đoạt vũ khí của cảnh sát rồi kêu gọi binh lính ngả về phía cách mạng lật đổ Nga hoàng. Buổi chiều cùng ngày, quân đội nhiều nơi đã đứng về phía nhân dân và nổ súng vào cảnh sát.

– Đến 27 tháng 2, khởi nghĩa lan ra khắp thành phố. Nga Hoàng đã huy động 60.000 lính từ mặt trận trở về. Thế nhưng những người lính được nhân dân vận động đã bắn bộ trưởng và tướng của Sa hoàng.

Kết quả cuộc Cách mạng

Suốt thời gian khởi nghĩa với sự kêu gọi của đảng Bolshevik, công nhân cũng như binh lính đã bầu ra các Xô Viết đại biểu cho chính mình. Chiều ngày 27 tháng 2 đã bầu ra những lãnh đạo thống nhất đại biểu công nhân và binh lính Petrograd.

Ngay khi, Nga cáo chung những đại biểu đó đứng lên điều hành công việc của nhà nước. Phái Menshevik chiến đa số đại biểu cùng đảng Xã hội Cách mạng quyết định thành lập chính quyền trung ương. Ngày 2 tháng 3, chính phủ lâm thời thành lập do Georgy Lvov làm thủ tướng.

so sánh cuộc cách mạng tháng 2 và tháng 10 ngaNhững người lính đã chấp thuận ngả về phía Cách mạng

Những người theo đảng Bolshevik gọi chính phủ lâm thời với tên chính phủ tư sản. Thế nhưng chính phủ mới thành lập do đảng cánh tả hợp tác cùng đảng cánh hữu có ý thức hệ khác nhau thành lập lên. Với nhiều người Cách mạng tháng 2 chính là cuộc cách mạng tư sản kiểu mới.

Nói là tư sản kiểu mới vì lãnh đạo là giai cấp vô sản với định hướng đi lên là xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa. Đây là cuộc cách mạng đặc biệt khi có đến hai chính quyền được thành lập. Gồm chính phủ tư sản lâm thời đại diện là giai cấp tư sản và chính quyền Xô Viết.

Dù khi ấy phái Menshevik chiếm đa số còn đảng Bolshevik chỉ là thiểu số nhưng tương quan thay đổi nhanh chóng. Quần chúng nhân dân ngày càng ủng hộ đảng Bolshevik. Từ cuộc Cách mạng tháng hai lật đổ chế độ phong kiến đã tạo ra điều kiện để cách mạng tháng 10 diễn ra.

||Bạn có biết: Vì Sao Nói Công Xã Pari Là Nhà Nước Kiểu Mới?

Đôi nét so sánh cách mạng tháng 2 và tháng 10 Nga

Trước khi chỉ ra các luận điểm để so sánh cách mạng tháng 2 và tháng 10 Nga bạn cần nắm qua các kiến thức cơ bản sau đây:

Cách mạng tháng 2 Nga

Cách mạng tháng 2 diễn ra vào tháng 2 năm 1917 theo lịch dương cũ của nước Nga. Đây là cuộc cách mạng dân chủ tư sản đánh dấu một mốc lịch sử quan trọng trong lịch sử nước Nga. Đây là thời điểm chế độ Nga hoàng bị lật đổ. Chấm dứt 300 năm vương triều Romanov trị vì nước Nga.

Tuy nhiên hệ quả của cuộc cách mạng này đã dẫn đến tình trạng hai chính quyền cùng tồn tại. Đó là chính quyền của chính phủ lâm thời do giai cấp tư sản lãnh đạo và chính quyền do Xô viết đứng đầu.

Cách mạng tháng 10 Nga

Bên cạnh cách mạng tháng 2, cách mạng tháng 10 cũng là một sự kiện lịch sử được cả nước Nga và toàn thế giới công nhận. Thời điểm diễn ra cách mạng tháng 10 là ngày 24 tháng 10 năm 1917 do nhà cách mạng vì đại Vladimir Ilyich Lenin và Ðảng Bolshevik lãnh đạo. Ngày 7 tháng 11 năm 1917 đánh dấu sự thành công của cách mạng tháng Mười trên toàn nước Nga.

so sánh Cách mạng tháng Mười Nga với cách mạng tư sản thời cận đại về các mặt: mục tiêu, nhiệm vụ, lãnh đạo, động lực, tính chất, kết quả và ý nghĩa lịch sử.

Thứ bảy - 26/06/2021 16:03

Lập bảng so sánh Cách mạng tháng Mười Nga với cách mạng tư sản thời cận đại về các
mặt: mục tiêu, nhiệm vụ, lãnh đạo, động lực, tính chất, kết quả và ý nghĩa lịch sử.

tải xuống (3)tải xuống (3)

Bài giải chi tiết

Nội dungCách mạng tư sản thời cận đạiCách mạng tháng Mười Nga (1917)
Nhiệm vụ của cách mạng
  • Lật đổ chế độ phong kiến giành chính quyền về tay tư sản.
  • Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
  • Xây dựng chế độ tư bản công nhân
  • Lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa giành chính quyền về tay vô sản.
  • Tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Giai cấp lãnh đạoTư sản và quý tộc mớiGiai cấp vô sản
Động lực chínhTư sản và nông dânGiai cấp công nhân và giai cấp nông dân.
Tính chấtLà cuộc cách mạng tư sảnLà cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa
Kết quả và ý nghĩa lịch sử
  • Xác lập chế chế độ tư bản chủ nghĩa.
  • Giai cấp tư bản có nhiều quyền lợi về kinh tế và đặc quyền chính trị,
  • Quần chúng nhân dân không được hưởng quyền lợi gì và tiếp tục bị tư sản bóc lột.
  • Tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ.
  • Mở ra thời kì thắng lợi và củng cố chủ nghĩa tư bản.
  • Xác lập chế độ xã hội chủ nghĩa.
  • Đảng của giai cấp vô sản lên nắm chính quyền.
  • Quần chúng nhân dân được hưởng mọi quyền lợi về kinh tế, chính trị.
  • Đập tan ách áp bước bóc lột của chủ nghĩa tư bản, đâ công - nông lên nắm chính quyền.
  • Ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong trào cách mạng thế giới.
  • Làm cho chủ nghĩa tư bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới.
  • Mở ra thời kì lịch sử mới - thời kì hiện đại.